پاسخ به ۵ پرسش رایج: از زبان پاک کن استفاده کنیم یا مسواک؟

در پی افزایش توجه جهانی به موضوع سلامت در دوران پس از همه‌گیری، علاقه به یک تکنیک باستانی شرقی برای حفظ بهداشت دهان دوباره جان گرفته است: پاک‌سازی زبان.

طبق گزارش ایتنا، دکتر «ارین ایزاک»، متخصص این حوزه، توضیح می‌دهد که سطح زبان شامل درزها و چین‌خوردگی‌های ریزی است که مواد غذایی باقی‌مانده، باکتری‌ها و قارچ‌ها را در خود ذخیره می‌کند. این وضعیت نه تنها می‌تواند منجر به ایجاد بوی نامطبوع در دهان شود، بلکه احتمال بروز عفونت‌های دهانی را نیز افزایش می‌دهد.

ابزار زبان‌پاک‌کن، معمولاً از جنس فلز یا پلاستیک و به شکل U یا حلقه‌ای است، مشابه مسواک. بهره‌بردن از آن به‌طرز ساده‌ای امکان‌پذیر است: با کشیدن آرام این ابزار بر روی سطح زبان، پوشش سفید یا زردرنگ آن به راحتی پاک می‌شود.

این عمل ریشه در دانش پزشکی کهن آیورودا در هند دارد و به نام «جیْهوا پراکْشالانا» شناخته می‌شود. جالب است که در سده‌های پانزدهم تا نوزدهم میلادی (معادل قرن نهم تا سیزدهم هجری شمسی)، اروپاییان مرفه نیز از ابزارهای مشابهی استفاده می‌کردند که تفاوت چندانی با مدل‌های امروزی ندارند.

نکته‌ای که قابل توجه است، مزایای بی‌شمار این عادت بهداشتی است. دکتر «آماندا لوئیس» اشاره می‌کند که این فواید شامل حذف باکتری‌ها، بهبود حس چشایی، کمک به سفیدتر شدن دندان‌ها و ارتقای سلامت لثه می‌شود.

دکتر «کامیل هاس» نیز در تکمیل این توضیحات می‌گوید: «مسواک به‌طور مؤثر نمی‌تواند به تمامی چین‌های ریز زبان دسترسی یابد و این همان دلیلی است که سبب می‌شود زبان‌پاک‌کن گزینه‌ای برتر برای حفظ تازگی و پاکیزگی دهان باشد.»

به گفته دکتر «نیکل پارمر»، این عمل اخیراً به دو دلیل اصلی محبوبیت بیشتری یافته است: تبلیغات وسیع توسط اینفلوئنسرهای دندان‌پزشکی و افزایش آگاهی عمومی مربوط به بهداشت دهان، ناشی از استفاده از ماسک در دوران همه‌گیری کووید─۱۹.

رعایت نکات احتیاطی حائز اهمیت است. کارشناسان معتقدند که به دلیل دشواری‌های استفاده و خطرات بالقوه این ابزار، توصیه می‌شود از آن برای کودکان استفاده نشود. دکتر هاس همچنین در مورد مدل‌های تیز یا زبان‌پاک‌کن‌های زبر هشدار می‌دهد.

در زمینه ایجاد روتین مناسب مراقبتی، وی به ترتیب زیر اشاره می‌کند: «ابتدا دهان خود را با آب بشویید، سپس از نخ دندان استفاده کنید، بعد زبان را پاک‌سازی کنید و در نهایت با خمیردندان مناسب مسواک بزنید.»

در خصوص تکنیک صحیح، دکتر پارمر توصیه می‌کند که کار را با فشار خیلی کم آغاز کرده و فرآیند پاک‌سازی را دو یا سه بار تکرار نمایید و به تدریج با عادت کردن به آن، فشار را افزایش دهید. همچنین ضدعفونی و تمیز کردن دقیق ابزار پس از هر بار استفاده ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

متخصصان بر این اعتقادند که پاک‌سازی زبان یک مد زودگذر نیست، بلکه یک روش باستانی است که پشتیبانی تاریخی دارد و کارآیی آن به‌طور علمی اثبات شده و شایسته است که به عنوان بخشی ثابت از برنامه روزانه مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان مدنظر قرار گیرد.