خصوصیات شخصیتی که ممکن است کلید طول عمر شما را آشکار سازد
چگونه میتوانید خود را توصیف کنید؟ آیا شما فردی هستید که به راحتی تحت تأثیر قرار میگیرد و دچار اضطراب میشود یا برعکس، شخصی سازمانیافته، پویا و کمککننده؟
طبق یافتههای این پژوهش، اگر جزو دسته دوم هستید، احتمالاً شانس بیشتری برای زندگی طولانیتر خواهید داشت.
محققان متوجه شدند که چندین ویژگی شخصیتی میتوانند بهطور مستقیم با مدت زمان زندگی افراد ارتباط داشته باشند، زیرا نگرش فرد نسبت به خود بر احساسات و رفتارهای او تأثیر میگذارد. برای مثال، افرادی که خود را منظم میدانند، معمولاً بهموقع داروهای خود را مصرف میکنند و در پی حفظ یک سبک زندگی سالم هستند.
در گذشته، ارزیابی شخصیت افراد عمدتاً بر اساس مدلی بهنام «پنج عاملی شخصیت» یا «OCEAN» انجام میشد که شامل پنج بُعد کلیدی است:
گشودگی (Openness)، وظیفهشناسی (Conscientiousness)، برونگرایی (Extraversion)، سازگاری (Agreeableness) و رواننژندی (Neuroticism).
اما در مطالعه جدیدی که در نشریه «تحقیقات روانشناختی» منتشر شده، این طبقهبندی کلی به دستهای از ویژگیهای دقیقتر و جزئیتر تقسیم شده است.
محققان با تحلیل دادههای ۲۲ هزار نفر، پاسخهای قبلی شرکتکنندگان به پرسشنامههای مربوط به پنج صفت اصلی را بررسی کرده و هر پاسخ را بهعنوان یک ویژگی مستقل مورد ارزیابی قرار دادند. آنها سپس میزان مرگومیر افراد در نواحی سنی بین ۶ تا ۲۸ سالگی را پیگیری کردند.
«رنه موتوس»، استاد روانشناسی شخصیت در دانشگاه ادینبورو و یکی از نویسندگان این تحقیق، در مصاحبهای با بخش سلامت یورونیوز اشاره کرد: «نتایج نشان میدهد که پیشبینی مرگومیر تقریباً دو برابر دقیقتر است اگر به جای تمرکز بر پنج دسته اصلی، ویژگیهای جزئیتر را در نظر بگیریم.»
او اضافه کرد: «این نشاندهنده وجود مسیرهای متعدد است که از طریق آنها شخصیت میتواند بر طول عمر تأثیر بگذارد؛ برای برخی افراد، این مسیر ممکن است از طریق مدیریت هیجاناتشان باشد، در حالی که برای دیگران، ممکن است مربوط به رفتارهایشان باشد.»
کدام ویژگیهای اخلاقی میتوانند طول عمر را افزایش دهند؟
به گفته موتوس، افرادی که خود را «فعال» توصیف کرده بودند، ۲۱ درصد کمتر از بقیه در طول دوره مطالعه درگذشتند؛ این نتیجه مستقل از سن، جنسیت و وضعیت پزشکی افراد بهدست آمد.
ویژگیهایی نظیر منظم بودن، شادابی، مسئولیتپذیری، پشتکار، کمک به دیگران و دقت در انجام کارها به افزایش احتمال زندگی طولانیتر مرتبط بودند، در حالی که اضطراب و بدخلقی بهطور معکوس با افزایش خطر مرگومیر ارتباط داشتند.
«دکتر جان فرانسیس لِیدر»، روانشناس و پژوهشگر علوم شناختی، در گفتگو با یورونیوز سلامت بیان کرد: «عمومًا، الگوهای خاصی از تفکر، احساس و رفتار میتوانند بهطور مستقیم بر سلامت روان و توانایی استفاده از حمایتها و مراقبتهای پیشگیرانه تاثیر بگذارند، که در نهایت میتواند بر طول عمر تأثیر بگذارد.»
او افزود: «با این حال، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی میتوانند با تطبیق نوع خدمات خود بر اساس تیپهای شخصیتی و تفاوتهای فردی، حفرههای موجود را کاهش دهند و خدماتی شخصیسازیشدهتر ارائه دهند.»
آیا شخصیت انسان قابل تحول است؟
اگر با خواندن این مقاله نگران شدهاید که ویژگیهای شخصیتیتان با عواملی که به طول عمر مربوط میشود سازگاری ندارد، نگران نباشید. به گفته دکتر فرانسیس لِیدر، هرچند که ویژگیهای شخصیتی تا حدی پایدارند، اما این بدان معنا نیست که غیرقابلتغییر باشند.
او توضیح داد: «ویژگیهای شخصیتی میتوانند در طول زمان تغییر کنند، بهویژه به دنبال تلاشهای آگاهانه یا روی دادن تغییرات اساسی در زندگی. مهم این است که شخصیت را نهتنها از دیدگاه فردی، بلکه از منظر اجتماعی نیز بررسی کنیم.»
او ادامه داد: «شاید فردی بهتنهایی در یافتن انگیزه مشکل داشته باشد، اما در یک محیط حمایتی میتواند عملکرد بهتری داشته باشد. یا بالعکس، ممکن است یکی از لحاظ فردی توانمند باشد، اما برای فعالشدن به پشتیبانی یا تغییرات خاصی نیاز داشته باشد.»
هوش مصنوعی و مراقبتهای شخصیمحور
با پیشرفت نظامهای درمانی به سمت پزشکی دقیق و خدمات شخصیمحور، بهویژه با توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی پیشرفته، موتوس باور دارد که این نوع پژوهشها بهویژه میتواند برای بیماران مبتلا به اختلالات روانی تأثیرگذار باشد.
او اظهار داشت: «این یافتهها تأکید میکنند که در آینده میتوانیم با دقت زیادی احتمال بروز انواع اختلالات روانی یا شرایط مرتبط با سلامت روان را بر مبنای ارزیابیهای شخصیتی پیشبینی کنیم، بهخصوص اگر این ارزیابیها بهطور دقیق و چندبعدی انجام شوند.»
به گفته موتوس، این نوع آزمونهای دقیق شخصیتی میتوانند در حوزههای مختلفی از جمله مدارس و محیطهای کار نیز کاربرد پیدا کنند. با این حال، او خاطرنشان کرد که این مطالعه هنوز در مرحله اثبات فرضیه است و نیاز به پژوهشهای بیشتری برای عملی شدن دارد.
او امیدوار است که «شاید به مدت حدود پنج سال زمان ببرد تا دادههای کافی میان ارزیابی شخصیت و میزان مرگومیر جمعآوری شود، اما من مطمئن هستم که در آینده ارتباطات قویتر، کاربردیتر و قابلفهمتری میان شخصیت و عواملی همچون طول عمر برقرار خواهیم کرد.»
