خطیبزاده: ما جویای صلحیم؛ اما در صورت تحمیل جنگ، به خوبی دفاع خواهیم کرد
معاون وزیر امور خارجه اظهار داشت: اسطوره ناکاميناپذیری اسرائیل پس از واکنش ایران به چالشهایش از هم پاشید. هر متجاوزی به ایران بدون شک از خود پشیمان خواهد شد. ما به عنوان یک ملت صلحدوست شناخته میشویم؛ اما اگر جنگ بر ما تحمیل گردد، به شجاعت میجنگیم.
، «سعید خطیبزاده»، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در یک گفتوگوی اختصاصی با شبکه تلویزیونی CTV بلاروس به بحث درباره مسائل امنیتی، روابط بینالمللی و چالشهای جهانی پرداخت.
این مصاحبه در حاشیه سومین اجلاس ساختار امنیت اورآسیایی در بلاروس انجام گرفت و خطیبزاده از دولت میزبان به خاطر دعوت و برگزاری موفق این اجلاس قدردانی کرد.
وی در قسمت ابتدایی این گفتوگو بر ارزش دیدارهای حاشیهای کنفرانس تاکید کرد و بیان کرد: در حاشیه این کنفرانس، ملاقاتهای مهمی رخ داد و من نیز از این فرصت برای گفتگو با وزیر امور خارجه بلاروس بهرهبرداری کردم. این مذاکرات بسیار تولیدی و سازنده بود.
خطیبزاده امنیت را برای ایران نه صرفاً یک مفهوم انتزاعی، بلکه تجربهای ملموس توصیف کرد و به حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان اشاره نمود و گفت: در تابستان گذشته، آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران حمله کردند. در این حمله، عملیات ترور شماری از دانشمندان و مقامات ارشد ما در حالی صورت گرفت که آنان به همراه خانوادههایشان در نیمههای شب هدف قرار گرفتند و به شهادت رسیدند. آنها تصور کردند ایران تسلیم خواهد شد؛ اما واکنش ما قاطع و محکم بود و دوازده روز بعد خودشان درخواست آتشبس کردند.
معاون وزیر امور خارجه ایران همچنین به تحرکات رژیم صهیونیستی در منطقه اشاره کرد و تصریح کرد: در دو سال گذشته، این رژیم به کشورهای متعددی در خاورمیانه تجاوز کرده و بخشهایی از سوریه را اشغال کرده است، اما با حمله به ایران، یکی از بزرگترین اشتباهات تاریخ خود را مرتکب شد.
او تاکید کرد: افسانه ناکامیناپذیری اسرائیل با واکنش ایران فروپاشید.
خطیبزاده با اشاره به اینکه جاهطلبیهای ژئوپلیتیکی آمریکا و اسرائیل همچنان ادامه دارند، افزود: این جاهطلبیها پایانی ندارد؛ آنها به هیچ قانونی در سطح بینالمللی پایبند نیستند. ما در ایران تلاش میکنیم که پیش از هر چیز از وقوع جنگ جدید جلوگیری کنیم، اما اگر جنگی دیگر آغاز شود، ایران چارهای جز کسب یک پیروزی گرفتار نخواهد داشت. هر متجاوزی به طور حتم از خود پشیمان خواهد شد.
در بخش دیگری از این گفتگو، خطیبزاده به بررسی برنامههای ایالات متحده پرداخت و گفت: پیش از هر چیز باید بدانیم برنامههای ایالات متحده چیست و در سر دارند. امروز آمریکا به وضوح از قدرت نظامی به عنوان ابزاری علیه دیگر کشورها استفاده میکند و این به روشنی در رفتار چندین دهه اخیر آن نمایان است. هدف اصلی این کشور تضمین هژمونی و تسلط بر دیگر کشورها از طریق زور است. در همین راستا، تغییر نام وزارت دفاع به «وزارت جنگ» قابل تبیین است.
او به اظهار نظر ترامپ اشاره کرد و گفت: ترامپ در تلویزیون به صراحت بیان کرد که ایالات متحده دیگر تمایل ندارد طبق قوانین بینالمللی و اصول درست سیاسی رفتار کند، بلکه میخواهد به هر قیمتی «پیروز» باشد. در اظهارات اخیرش کشتار مردم ونزوئلا را یک اتفاق طبیعی خواند، و مردم فلسطین را تهدید کرد که برایشان جهنم را آماده خواهد کرد و نسلکشیهای رخ داده را عادی جلوه داد. این رفتارها نشان میدهد که وضعیت سابق و نظم جهانیای که آشنا بودیم، به دلیل اقدامات آمریکا و متحدانش به طور کلی تغییر کرده است. آمریکا و دست نشانده منطقهایاش، اسرائیل، در جستجوی تجدید نظر در وضعیت کنونی هستند.
خطیبزاده بر ضرورت مقاومت جمعی تاکید کرد: آنها دیگر به هیچ ارزش اخلاقی، سیاسی یا بینالمللی پایبند نیستند. برای ما، بلاروس، چین، روسیه و دیگر کشورهای مستقل در جهان، این به معنای این است که نباید بگذاریم آیندهمان به بازی گرفته شود. ما نمیتوانیم اجازه دهیم آنها با سرنوشت ملتهایمان قمار کنند. چارهای جز مقاومت و ایستادگی نداریم. متجاوزان فکر میکنند میتوانند «جهان جنوب» را به زانو درآورند، اما در این تصور دچار خطا هستند.
او ادامه داد: از آنجا که رویکردهای آنها راهبردی برای بازنویسی نظم جهانی است، نمیتوانیم به صورت فردی یا مقطعی و یا تاکتیکی به چنین سیاستهایی واکنش نشان دهیم. باید متحد شده و یک راهبرد مشترک برنامهریزی کنیم. تنها در این صورت میتوانیم در برابر رقیب موفق شویم.
خطیبزاده به سخنان رئیسجمهور بلاروس پرداخت و گفت: آنچه آقای لوکاشنکو در کنفرانس مطرح کرد، بسیار حائز اهمیت است. نهادهایی نظیر بریکس، سازمان همکاری شانگهای و کشورهای «جهان جنوب» باید این آگاهی را به عمل تبدیل کنند تا طرف مقابل را وادار به عقبنشینی نمایند.
او تصریح کرد: ما هرگز به دنبال تقابل نبودهایم، اما آنها مسیر تقابل را در پیش گرفتند. در میانه مذاکرات بودیم، اما با اقداماتشان راه دیپلماسی را تغییر دادند و به ما حمله کردند. ما مردمی صلحطلب هستیم؛ اما اگر جنگ بر ما تحمیل شود، با قدرت میجنگیم. ایران به عنوان کهنترین تمدن زنده جهان تنها زبان احترام و عدالت را میپذیرد.
درباره برنامه هستهای ایران، خطیبزاده اظهار داشت: بلاروس از حق مشروع کشورها در دستیابی به انرژی و پیشرفت فناوری هستهای حمایت میکند و ما از این موضع استقبال میکنیم. این موضع اصولی و منصفانه است. ما بین کشورهایی که برای خود «حق مطلق» قائل هستند و کشورهایی که به دلیل شرایط سیاسی از حقوق خود محروم میشوند، تمایزی در استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای قائل نیستیم. ما قاطعانه از حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای دفاع میکنیم.
او به تاریخچه برنامه هستهای ایران پرداخت و بیان کرد: این برنامه در دوران پیش از انقلاب اسلامی با همکاری آمریکا آغاز شد؛ آمریکاییها دانشمندان ایرانی را آموزش دادند. اما پس از انقلاب، همین کشور مانع بهرهمندی ایران از این فناوری شد. ایران عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است، در حالی که رژیم صهیونیستی حتی به این پیمان ملحق نشده و زرادخانه هستهایاش را نیز پنهان نمیکند.
خطیبزاده همچنین به بازرسیهای آژانس اشاره کرد و گفت: در زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، ۲۲ بازرس آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران فعال بودند و بیشترین حجم بازرسیهای تاریخ آژانس نیز در ایران انجام شده و هیچ انحرافی یافت نشده است. مدیرکل آژانس هم دو هفته پیش تایید کرد که پیش و پس از این حملات هیچ تخلفی مشاهده نشده است.
او تاکید کرد: آنها به خوبی میدانند که ایران به دنبال تولید سلاح کشتار جمعی نیست. مشکل اصلی آنها این است که استقلال ایران را نمیپذیرند و نمیتوانند با کشوری مستقل رابطهای متعادل داشته باشند. هدف آنها فقط این است که ایران در موضع ضعف قرار بگیرد و نتواند از خود دفاع کند. آنها میگویند: یا با ما هستید و طبق شرایط ما عمل میکنید، وگرنه هیچ حق و امکانی نخواهید داشت. پاسخ ایران واضح است: ما هیچگاه تحت سرپرستی هیچ قدرتی نخواهیم بود و به همین ترتیب از هیچ قمری نیز نمیطلبیم. اجازه نمیدهیم با زبان زور با ما سخن گفته شود. ما مرزها، حقوق و توانمندیهای خود را میشناسیم و به آنها باور داریم.
در بخش دیگری از این مصاحبه، خطیبزاده به بحران اوکراین پرداخت و گفت: یکی از اصلیترین بحرانهای امروز جهان و منطقه، جنگ اوکراین به شمار میآید. سیاست اروپا در راستای prolonging (طولانی کردن) این جنگ به شدت آسیبزننده است. زمانی که این بحران خاتمه یابد، شرایط برای همه بهتر خواهد بود. ایران از پیشنهاد دولت و رئیسجمهور بلاروس در راستای کمک و همکاری برای خاتمه جنگ استقبال میکند و مایل است سریعترین مسیر برای پایان جنگ را حمایت کند.
او درباره روابط ایران و بلاروس بیان کرد: روابط بین ایران و بلاروس همیشه در سطحی بالا بوده است. بلاروس هرگز از ایران علیه تحریمها حمایت نکرده و از حقای ایران برای توسعه مستقل حمایت کرده است. این برخورد نیز متقابلاً از طرف ایران در حمایت از مینسک صورت گرفته است. در سالهای اخیر، روابط دو کشور به شکل چشمگیری بهبود یافته، از جمله دیدار رئیسجمهور بلاروس از ایران و ملاقات با مقامات عالیرتبه.
خطیبزاده در ادامه به توضیح برنامههای آینده میان ایران و بلاروس پرداخت و گفت: ما به طور مستمر تبادلهای سطح بالا داریم و توافق استراتژیک میان ایران و بلاروس نقطه عطف و تحولی در روابط ما خواهد بود. در آینده نزدیک، قصد داریم بازدید وزیر امور خارجه ایران از بلاروس را برگزار کنیم و پیگیر کمیسیونهای مشترک اقتصادی و مشاورههای دیپلماتیک بین وزاتخانهها خواهیم بود و مذاکرات حقوقی را ادامه خواهیم داد.
او افزود: هنوز به سطح کامل روابط انتظار رفته نرسیدهایم و کارهای زیادی برای انجام دادن داریم. بیش از هر چیز، باید بر روابط مردمی و بخش خصوصی تمرکز کنیم. به عنوان نمونه، ایران بهطور یکطرفه ویزای شهروندان بلاروس را لغو کرده و سفر به ایران برای بلاروسیها آزاد است. ایران با جمعیتی حدود ۹۰ میلیون نفر، در صورت لغو ویزا از سوی بلاروس، میتواند گردشگران ایرانی را نیز به آن کشور جذب کند. پروژههای لجستیکی و بهرهبرداری از کریدورهای ترانزیتی در حال انجام هستند و ما انتظار داریم در آینده نزدیک نتیجه مطلوبی حاصل شود.
خطیبزاده به وضعیت خاورمیانه اشاره کرد و اظهار داشت: در خاورمیانه در دو سال اخیر، جنایات جدی و فاجعههایی همچون نسلکشی، بمبارانهای وسیع، تخریب بیمارستانها و مدارس و کشتار غیرنظامیان فلسطینی رخ داده است. هیچ صلح واقعی برقرار نشده و هر توافق موقتی کوتاهمدت بوده است. مثالی از آن توافق در شرمالشیخ است که نمایندگان فلسطین در آن مشارکت نداشتند.
وی راهحل را اینچنین توضیح داد: ایران بر این باور است که صلح واقعی با اقدامات سطحی یا قهری قابل دستیابی نیست. تنها راهحل، تأسیس یک دولت مستقل و واحد فلسطین است. تمامی تلاشهای اسرائیل در طی ۷۷ سال گذشته برای نادیده گرفتن هویت فلسطین تا به امروز ثمری نداشته است. مسئله فلسطین نمیتواند با توافقهای پنهانی یا نسلکشی حل شود، بلکه نیاز به تأسیس دولت مستقل فلسطینی واقعی دارد.
خطیبزاده در پایان اظهار داشت: امیدواریم که نیروهای صلحدوست و خیرخواه در جهان هرچه سریعتر به متحد شوند تا صلحی پایدار بر اساس احترام به تمام کشورها برقرار گردد.
