ایروانی: ایران هیچگاه به تهدیدات یا فشارها تسلیم نخواهد شد
امیرسعید ایروانی در روز جمعه به وقت محلی، در خلال نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد به بیان سخنانی در خصوص گزارش اخیر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پرداخت و از وی قدردانی کرد. وی تاکید نمود که چنین گزارشهایی باید همواره بر اساس استانداردهای حرفهای و واقعیتها تدوین شود و باید از هرگونه تأثیر سیاسی دور بماند؛ زیرا اعتبار آژانس تنها به بیطرفی آن وابسته است.
متن کامل اظهارات سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل به تفصیل به شرح زیر میباشد:
بسم الله الرحمن الرحیم
آقای رئیس،
از مدیرکل بابت ارائه گزارش خود سپاسگزارم. اما میخواهم خاطرنشان کنم که چنین گزارشهایی باید همواره از استانداردهای حرفهای، واقعیتمحوری و دوری از تأثیرات سیاسی پیروی نمایند؛ زیرا اعتبار آژانس بهطور کامل به بیطرفی آنها وابسته است.
انرژی هستهای یک ضرورت بیبدیل برای توسعه و امنیت انرژی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه به شمار میرود. حق انتقال دانش و فناوری هستهای که به موجب ماده چهارم پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی تضمین شده، حقی ذاتی و غیرقابل ستاندن است، و نه یک امتیاز خاص. نظام پادمان باید تسهیلگر استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای باشد نه مانع آن. تلاش برای سوءاستفاده از نگرانیها پیرامون اشاعه سلاحهای هستهای بهمنظور سلب حقوق مشروع کشورهای در حال توسعه، نقضی کبیر نسبت به متن و روح پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است.
نگرانی عمیق ما این است که در حالی که برخی کشورها بهطور سیستماتیک دسترسی کشورهای در حال توسعه به فناوری هستهای صلحآمیز را محدود میکنند، به رژیم صهیونیستی که عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیست و زرادخانهای پنهانی از سلاحهای کشتار جمعی در اختیار دارد، تسلیحات و کمکهای نظامی ارائه میدهند. این نوع معیارهای دوگانه، به همراه اقدامات قهری و یکجانبه غیرقانونی، اعتبار رژیم عدم اشاعه و مأموریت همکاری فنی آژانس را به شدت تضعیف میکند.
آقای رئیس،
دنیا در ماه ژوئن ۲۰۲۵ شاهد یک اقدام عمیقاً جنایتکارانه و متجاوزانه بود. رژیم صهیونیستی فقط چند ساعت پس از تصویب یک قطعنامه سیاسی در شورای حکام، حملات گستردهای را به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران که تحت نظارت کامل آژانس قرار دارند، آغاز کرد. این حملات جنایتکارانه بهطور خاص دانشمندان ایرانی و خانوادههای آنها را مورد هدف قرار داد و هزاران نفر را کشته یا زخمی کرد و خسارات مادی فراوانی بر جا گذاشت.
ایالات متحده، به عنوان یکی از اعضای دائمی شورای امنیت و نگهبان معاهده انپیتی، با مشارکت در این تجاوز در تاریخ ۲۲ ژوئن، بهطور مستقیم تأسیسات تحت نظارت آژانس را هدف قرار داد. اینگونه اقدامات، تخطی آشکار از حقوق بینالملل، منشور سازمان ملل، اساسنامه آژانس و قطعنامه ۴۸۷ (۱۹۸۱) شورای امنیت محسوب میشود؛ قطعنامهای که بهصراحت هرگونه حمله به تأسیسات هستهای زیر نظارت را ممنوع کرده است. این حمله، نه تنها به یک دولت عضو ضربه زد، بلکه به اعتبار سازمان ملل، آژانس و نظام پادمانها آسیب جدی رساند.
بنابراین، در حالی که قطعنامههای مربوطه در کنفرانس عمومی بهصراحت اعلام میکنند که هرگونه حمله مسلحانه به تأسیسات هستهای که برای اهداف صلحآمیز مورد استفاده قرار میگیرند یا تهدید به آنها میشود، تخطی از اصول منشور ملل متحد، حقوق بینالملل و اساسنامه آژانس به شمار میآید، و با وجود تصریح مدیرکل مبنی بر این که تأسیسات هستهای بهدلیل خطرات بیشمار برای مردم، محیط زیست و ایمنی هستهای باید مورد حمله قرار نگیرند، متأسفانه باید اذعان کنم که این حملات غیرقانونی نه تنها از سوی آژانس بلکه بهطور خاص از سوی مدیرکل نیز محکوم نگردید. همچنین، رئیس مجمع عمومی و مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در بیانیههای خود در این نشست از محکومیت این حملات غیرقانونی خودداری کردند.
آقای رئیس،
جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۹۷۰ بهعنوان یک عضو متعهد و مسئول در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای حضور داشته است. با این حال، سه کشور اروپایی و ایالات متحده با تکرار ادعاهای نادرست رژیم صهیونیستی، همچنان به تحریف و نادرست جلوه دادن فعالیتهای هستهای صلحآمیز ایران ادامه میدهند؛ در حالی که همین رژیم بهعنوان تنها دارنده سلاح هستهای در منطقه و بزرگترین مانع در ایجاد خاورمیانه عاری از سلاح هستهای، به اقدامات خود ادامه میدهد. ایران، علیرغم تمام خرابکاریها، ترورها، تحریمهای غیرقانونی و در حال حاضر حملات مستقیم به تأسیسات هستهای تحت پادمان خود، هرگز مرتکب نقض برجام، پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای یا تعهدات پادمانی خویش نشده و همواره به دیپلماسی پایبند مانده است.
گزارشهای اخیر مدیرکل نیز تأییدکننده این واقعیت است که تعلیق بازرسیها نتیجه مستقیم این حملات مسلحانه بوده است. مسؤولیت این وضعیت بهطور کامل بر عهده متجاوزان است، نه قربانی این تجاوز. هیچ یک از مقررات پادمانی موجود، نحوه حفظ تعامل در شرایط تجاوز مسلحانه و تهدیدات مداوم را پوشش نمیدهد. بنابراین، لازم است که یک چارچوب جدید برای تأمین امنیت کارکنان و تأسیسات هستهای در چنین شرایط غیرعادی تدوین گردد.
ایران و آژانس در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ در قاهره یک یادداشت تفاهم را در فضایی سازنده بهمنظور رسیدگی به این چالشها امضا کردند. متأسفانه، این پیشرفت مثبت بهسرعت با اقدامات خصمانه ایالات متحده و سه کشور اروپایی تضعیف شد؛ کشورهایی که همچنان هر گونه ابتکار دیپلماتیک، از جمله پیشنهاد متوازن چین و روسیه در شورای امنیت را مسدود کردهاند.
اقدام سه کشور اروپایی در فعالسازی مکانیسم موسوم به «ماشه»، اقدامی غیرقانونی و بدون حیاست که بهمنظور از بین بردن آخرین پل دیپلماسی صورت گرفته، لذا از درجه اعتبار ساقط میباشد. آنها که خود ناقض برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ به شمار میآیند، هیچ جایگاهی برای استناد به مفاد آن برای خود ندارند. قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ بهطور دائمی منقضی شده و تمامی محدودیتهای مرتبط با آن پایان یافته است. هرگونه تلاش بهمنظور تجدید یا بازگرداندن آن، سوءاستفادهای غیرقانونی از فرایندها است و باید بهطور قاطع از سوی این مجمع و دبیرکل مردود شود.
آقای رئیس،
ایران هرگز در برابر تهدیدات یا فشار تسلیم نخواهد شد. پاسخ ما تنها بر اساس احترام، قانونمداری و برابری خواهد بود. تجاوز نظامی و تروریسم اقتصادی هرگز ایران را وادار نخواهد کرد که از حقوق مشروع خود دست بردارد.
به نقل از ایرنا، با انقضای دوره قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، موضوع ایران از دستورکار برجامی در جلسات شورای حکام خارج شده است و طبق برنامه منتشر شده از سوی دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تنها در چارچوب توافقنامههای پادمانی پیگیری خواهد شد.
دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که نشست شورای حکام در تاریخ چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۴ در وین برگزار خواهد شد و مباحث آن شامل موضوعاتی نظیر عضویت کشورها، گزارش همکاریهای فنی، ایمنی و حمل و نقل مواد رادیواکتیو، وضعیت راستیآزمایی در کرهشمالی و سوریه، پرونده پیشرانه هستهای در استرالیا و برزیل، و همچنین اجرای توافقنامههای پادمانی کشورهای عضو از جمله ایران خواهد بود.
در این دستورکار هیچ اشارهای به قطعنامه ۲۲۳۱ و تعهدات مربوط به برجام نشده و نام ایران تنها در بخش توافقنامههای پادمانی به چشم میخورد؛ که نشاندهنده این است که پیگیری موضوعات مربوط به برجام از دستور کار شورای حکام حذف شده است.
بر اساس توافق هستهای ایران که به برجام شناخته میشود و بند عملیاتی ۸ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، تمامی مفاد آن پس از (روز انتقالی) ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۶ مهر ۱۴۰۴) به پایان خواهد رسید و ایران و چین و روسیه اعلام کردهاند که پس از این تاریخ تمامی محدودیتهای مرتبط با برنامه هستهای ایران خاتمه یافته و مفاد قطعنامههای گذشته لغو شده است.
پس از این جنگ ۱۲ روزه، تروئیکای اروپایی (انگلیس، آلمان و فرانسه) به همراه آمریکا، در تاریخ ۲۸ سپتامبر برابر با ۶ مهرماه مکانیسم پسگشت (اسنپبک) را فعال کرده و به احیای ۶ قطعنامه لغو شده پیشین شورای امنیت پرداختهاند، و ادعا میکنند که این قطعنامهها برقرار هستند و این دوگانگی، شکاف و آشفتگی حقوقی جدیدی در تفسیرها به شورای امنیت تحمیل کرده است.
