فیفا چگونه جایزه The Best را از اعتبار انداخت
بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، سال پیش، دنیای فوتبال شاهد یکی از منحصر به فردترین و جذابترین رقابتها در تاریخ جوایز فردی فیفا بود. توپ طلا به رودری تعلق گرفت و وینیسیوس جونیور جایزه بهترین بازیکن فیفا را از آن خود کرد. این تقسیمبندی نه فقط عادلانه، بلکه بسیار هوشمندانه به نظر میرسید. شوری که در پیرامون این دو جایزه ایجاد شد، جالب و بیسابقه جلوه میکرد.
در ابتدا، تمرکز تمام رسانهها بر توپ طلا متمرکز بود؛ جایزهای که زودتر از موعد اعطا شده بود و منابع معتبر، مدتها قبل از آن اعلام کرده بودند که وینیسیوس برنده نهایی خواهد بود. اما به ناگاه در آستانه مراسم، خبرهایی از حلقههای نزدیک به فرانس فوتبال به گوش رسید که رودری توپ طلا را برنده میشود و این خبر، فضای رقابت را دگرگون کرد.
باشگاه رئال مادرید عملاً مراسم پاریس را تحریم کرد. رودری که به تازگی رباط صلیبی قدامی خود را پاره کرده بود، با عصا بر روی صحنه رفت و توپ طلا را دریافت کرد؛ تصویری که به شدت تاثیرگذار بود و نمایانگر رنج، کوشش و پیروزی بود و قطعاً در خاطر فوتبال دوستان باقی خواهد ماند.
از سوی دیگر، تصمیم فیفا مبنی بر اهدای جایزه بهترین به وینیسیوس به همان مقدار درخشنده بود. دو نامزد، دو جایزه و دو روایت متفاوت. این همان دوگانگی جذابی است که جوایز فردی به آن نیاز دارند. این تصمیم موجب شد تا جایزه بهترین فیفا در کانون توجه باشد و نبرد رودری و وینی به موضوع اصلی بحثها و مناظرههای فوتبالی تبدیل شود؛ چیزی که اساساً یک جایزه بزرگ باید به همراه بیاورد.
به واقع تراژدی اصلی از امسال شروع شد، زمانی که فیفا با اقدامی که میتوان آن را یکی از بدترین تصمیمات تاریخ روابط عمومیاش تلقی کرد، عملاً جایزه The Best را از درخشش دور کرده و به حاشیه فرستاد.
عثمان دمبله موفق به سپری کردن فصلی استثنایی شد و در این تردیدی نیست که او واجد شرایط دریافت عنوان بهترین بازیکن جهان بود. اما آیا تنها او شایستگی این عنوان را دارد؟ ویتینیا چه؟ رافینیا و پدری چه؟
اگر در پایان سال گذشته تنها دو نامزد کاملاً مشخص وجود داشت، امسال فهرست مدعیان بسیار بیشتر بوده است. دامنه داستانها، روایات و استدلالها بسیار وسیع و متنوع بود. فیفا در شرایطی قرار داشت که میتوانست حداکثر بهرهبرداری تبلیغاتی و رسانهای را نماید. تنها اقدامی که لازم بود، عدم دمبله بود، نه به این دلیل که شایسته نبود، بلکه به این خاطر که او بحث و گفتوگو را از همان ابتدا خنثی میکرد.
تصور کنید اگر دمبله برنده نمیشد، چه طوفانی به راه میافتاد. هر ی میتواند بحثبرانگیز باشد: ویتینیا، رافینیا، صلاح، پدری یا حتی گزینههای کمتر بدیهی همچون لامین یامال، هری کین و یا کیلیان امباپه. حتی اسکات مکتامینی نیز قابلیت ورود به این معادله را داشت و میتوانست در فهرست نامزدها قرار بگیرد.
در این میان، حامیان دمبله بر لزوم عدالت تاکید میکردند و فیفا و جایزهاش را مدح مینمودند، در حالیکه منتقدان با خشم و عصبانیت ابراز اعتراض میکردند و این دقیقاً همان چیزی است که هر جایزهای نیازمند آن است. در دنیای جوایز و رسانهها، هر واکنش ارزشمند است. تنها فاجعه واقعی «بیتفاوتی» است و متاسفانه فیفا با دمبله به همین بیتفاوتی دچار شد. آنها در واقع تنها تصمیم فرانس فوتبال را تکرار کردند. وقتی نتیجه از قبل مشخص است، چه چیزی برای بحث باقی میماند؟ این نه یک موفقیت، بلکه به وضوح یک شکست در زمینه روابط عمومی به شمار میآید.
اگر فقط از منظر فوتبال به نامزدهای بهترینها نگاه کنیم، تناقضها نمایان است. تیم نمادین را در نظر بگیرید: نه رافینیا حضور دارد و نه محمد صلاح. این موضوع چگونه قابل توضیح است؟ کول پالمر چگونه در این معادله جا پیدا کرده است؟ او بازیکن بااستعدادی است و در این باره شکی نیست، اما چگونه در تیم منتخب سال قرار گرفته در حالی که رافینیا و یا صلاح جایی در آن ندارند؟ پاسخ روشنی موجود نیست.
تاریخ نمونههای روشنی از تصمیمات درست و غلط به یاد دارد. در سال 2020 به دلیل شیوع ویروس کرونا، فرانس فوتبال تصمیم به عدم اعطای توپ طلا گرفت، تصمیمی که باعث محرومیت روبرت لواندوفسکی، شایستهترین برنده ممکن از حق مسلمش شد، اما فیفا مداخله کرده و جایزه بهترین بازیکن جهان را به او اعطا کرد. شاید این جایزه از نظر اعتبار به اندازه توپ طلا نباشد، اما در هر صورت عدالت نسبی برقرار شد. فیفا مسئولیتپذیر عمل کرد، اما فرانس فوتبال نه و بهای آن را با موجی از انتقادات بر دوش کشید.
در سال 2022، کریم بنزما برنده توپ طلا شد، جایزهای که قبل از جام جهانی اهدا گردید. اما جایزه بهترین سال 2022 اوایل 2023 و پس از برگزاری جام جهانی به لیونل مسی تحویل داده شد. بعد از این واقعه، هیچ جنجال بزرگی به وجود نیامد. چرا؟ چون منطق در آن وجود داشت. یکی برای عملکرد قبل از جام جهانی و دیگری برای درخشش در بزرگترین تورنمنت فوتبال دنیا.
اما در سال 2023 همه چیز به هم ریخت و مسی هر دو جایزه را از آن خود کرد و این بار به جز طرفداران دوآتشهاش، تقریباً همه به انتقاد پرداختند. هم جایزه The Best و هم توپ طلا؟! این دوگانگی از بین رفت و هر دو جایزه آسیب دیدند.
و حالا در سال 2024، شاهد نبردی هیجانانگیز و درخشان میان وینیسیوس و رودری هستیم. دو بازیکن با خصوصیات و شخصیتهای کاملاً متفاوت که هر یک مسیری منحصر به فرد را طی کرده و به نتایجی کاملاً جداگانه دست یافتهاند. این صدالبته یک شاهکار است! فرمولی که جوایز فردی در فوتبال به آن نیاز دارند.
و امسال نیز فرصتی طلایی برای تکرار این جادو وجود داشت. فرصتی برای انجام چیزی که جوایز انفرادی در ورزشهای تیمی به واقع برای آن ایجاد شدهاند: ایجاد بحث، اختلاف و گفتگو، اما فیفا این فرصت را از دست داد و با این اقدام، جایزهاش را از توجهی که به آسانی میتوانست جلب کند، محروم کرد.
/






