هشدار سازمان ملل: هوش مصنوعی تا ۲۰۳۰ بیشتر از مردم جهان آب می‌بلعد

در سال‌های اخیر، بسیاری از مدافعان توسعه هوش مصنوعی استدلال کرده‌اند که پیشرفت فناوری و افزایش بهره‌وری مدل‌ها در نهایت مصرف انرژی و منابع را کاهش خواهد داد. اما گزارش جدید سازمان ملل این دیدگاه را خوش‌بینانه و حتی گمراه‌کننده می‌داند. به گفته نویسندگان گزارش، بهبود کارایی لزوماً به کاهش مصرف منجر نمی‌شود؛ بلکه ممکن است بر اساس «پارادوکس جونز» نتیجه‌ای معکوس داشته باشد.

به گزارش ایتنا به نقل از ScienceAlert، این پارادوکس که نخستین‌بار در قرن نوزدهم توسط اقتصاددان انگلیسی ویلیام استنلی جونز مطرح شد، نشان می‌دهد افزایش بهره‌وری یک فناوری اغلب باعث گسترش استفاده از آن و در نهایت افزایش مصرف کل منابع می‌شود. به همین دلیل، ارزان‌تر و کارآمدتر شدن مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند کاربردهای جدید و تقاضای بیشتری ایجاد کند و صرفه‌جویی‌های حاصل از بهبود فناوری را از بین ببرد.

بر اساس این گزارش، مصرف برق مرتبط با هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ ممکن است دو برابر شود و به حدود ۳ درصد کل برق جهان برسد. همچنین ردپای کربنی این صنعت می‌تواند با میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای بریتانیا برابری کند. در همین حال، مراکز داده برای خنک‌سازی تجهیزات خود به حجم عظیمی از آب نیاز خواهند داشت؛ به‌گونه‌ای که مصرف آب آن‌ها ممکن است از کل نیاز سالانه آب آشامیدنی جمعیت جهان فراتر رود.

 

گزارش همچنین بر نابرابری ساختاری در توسعه هوش مصنوعی تأکید می‌کند. تنها ۳۲ کشور میزبان زیرساخت‌های ابری ویژه هوش مصنوعی هستند و ۹۰ درصد این ظرفیت در آمریکا و چین متمرکز شده است. در مقابل، بسیاری از کشورهای دیگر عمدتاً مصرف‌کننده فناوری هستند، اما پیامدهای زیست‌محیطی آن، از استخراج مواد معدنی تا تولید زباله‌های الکترونیکی، بیش از همه متوجه آن‌هاست.

سازمان ملل برای کاهش این مخاطرات، مجموعه‌ای از اصول شامل شفافیت، بهره‌وری پایدار، عدالت، مسئولیت‌پذیری در کل چرخه عمر فناوری و همکاری جهانی را پیشنهاد می‌کند. نویسندگان این گزارش معتقدند ارزیابی و افشای هزینه‌های زیست‌محیطی باید به بخشی جدایی‌ناپذیر از توسعه و سیاست‌گذاری هوش مصنوعی تبدیل شود. به باور آنان، آینده فناوری نباید تنها بر توانایی‌های هوش مصنوعی متمرکز باشد، بلکه حفاظت از محیط زیست نیز باید در مرکز تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد.