آیا دولینگو واقعاً زبان یاد می‌دهد؟ پاسخ پژوهشگران شاید غافلگیرتان کند

اپلیکیشن‌هایی مانند دولینگو (Duolingo) و بابل (Babbel) طی سال‌های اخیر یادگیری زبان را از کلاس‌های سنتی به صفحه گوشی آورده‌اند. درس‌های کوتاه، امتیاز، رتبه‌بندی، یادآوری و قابلیت حفظ «استریک» باعث شده یادگیری زبان برای بسیاری از کاربران ساده‌تر و سرگرم‌کننده‌تر شود. اما آیا این اپلیکیشن‌ها واقعاً می‌توانند ما را به تسلط بر یک زبان برسانند؟

پاسخ متخصصان زبان‌شناسی تا حدی مثبت است، اما یک محدودیت مهم دارد: اپلیکیشن‌ها برای شروع و تقویت پایه زبان بسیار مفیدند، اما جایگزین تعامل انسانی نمی‌شوند.

 

نقطه قوت اصلی؛ تکرار و استمرار

به گزارش ایتنا، پژوهشگران معتقدند یکی از مهم‌ترین مزیت‌های اپ‌های آموزش زبان استفاده از «تمرین فاصله‌دار» است؛ یعنی کاربر به‌جای اینکه یک مطلب را در یک جلسه طولانی مطالعه کند، آن را طی روزها و هفته‌ها بارها مرور می‌کند. این روش می‌تواند به ماندگاری بهتر واژگان در حافظه کمک کند.

این اپلیکیشن‌ها همچنین اطلاعات صوتی، متن و تصویر را با یکدیگر ترکیب می‌کنند و برای یادگیری واژگان، عبارت‌های کوتاه و ساختارهای مشخص زبان عملکرد مناسبی دارند.

از سوی دیگر، درس‌های چنددقیقه‌ای باعث می‌شوند کاربر راحت‌تر یادگیری را به یک عادت روزانه تبدیل کند.

برخی پژوهش‌های منتشرشده از سوی پژوهشگران دولینگو نیز ادعا کرده‌اند که تکمیل بخش‌هایی از دوره‌های زبان فرانسه و اسپانیایی این پلتفرم می‌تواند مهارت خواندن و شنیدن زبان‌آموز را به سطح دانشجویانی برساند که چهار ترم دانشگاهی زبان گذرانده‌اند. با این حال، این مطالعات توانایی صحبت کردن و نوشتن را به همان شکل ارزیابی نکرده‌اند.

 

مشکل اصلی؛ مکالمه واقعی

ضعف مهم زمانی آشکار می‌شود که کاربر از محیط کنترل‌شده اپلیکیشن وارد دنیای واقعی شود.

تمرین‌های گفتاری در بسیاری از اپ‌ها همچنان ساختاریافته‌اند؛ برای مثال، کاربر باید جمله مشخصی را تکرار کند یا پاسخ مورد انتظار سیستم را ارائه دهد.

اما مکالمه واقعی غیرقابل پیش‌بینی است و فرد باید در لحظه منظور طرف مقابل را بفهمد، پاسخ مناسب بسازد، سوءتفاهم‌ها را برطرف کند و خود را با سبک صحبت‌کردن فرد مقابل تطبیق دهد.

به همین دلیل ممکن است فردی در یک اپلیکیشن عملکرد بسیار خوبی داشته باشد، اما هنگام مواجهه با یک گفت‌وگوی طبیعی در محیط کار، دانشگاه یا سفر، هنوز برای صحبت کردن با مشکل مواجه شود.

 

گرامر و فرهنگ هم اهمیت دارند

متخصصان همچنین معتقدند برخی اپلیکیشن‌ها توضیح عمیق و صریحی درباره دستور زبان ارائه نمی‌کنند؛ موضوعی که به‌ویژه برای زبان‌آموزان بزرگسال اهمیت دارد.

از سوی دیگر، زبان فقط مجموعه‌ای از واژه‌ها و قواعد نیست و در بستر فرهنگ شکل می‌گیرد.

اپلیکیشن‌ها معمولاً نمی‌توانند پیچیدگی‌های فرهنگی، شیوه‌های تعامل اجتماعی و ظرافت‌های ارتباطی را به اندازه تجربه واقعی یا کلاس آموزشی منتقل کنند.

 

بزرگ‌ترین دشمن، رها کردن برنامه است

حتی بهترین روش آموزشی نیز زمانی مؤثر است که کاربر آن را ادامه دهد.

پژوهش‌هایی که در مقاله Popular Science به آنها اشاره شده، نشان می‌دهند بخش قابل‌توجهی از کاربران اپ‌های آموزش زبان در ماه‌های نخست استفاده را متوقف می‌کنند؛ در یک مطالعه در سال ۲۰۱۹، ۶۴ درصد کاربران پس از چهار ماه و ۸۷ درصد پس از یک سال دیگر از اپ استفاده نمی‌کردند.

بنابراین قابلیت‌هایی مانند استریک، امتیاز و یادآوری صرفاً جنبه سرگرمی ندارند؛ هدف اصلی آنها ایجاد استمرار در فرایندی است که ممکن است برای رسیدن به مهارت بالا هزاران ساعت زمان ببرد.

 

بهترین روش چیست؟

جمع‌بندی متخصصان این است که استفاده از اپلیکیشن‌های زبان ارزشمند است، به‌خصوص در مراحل ابتدایی. اما برای رسیدن به مهارت واقعی، باید آن را با فعالیت‌های تعاملی ترکیب کرد.

کلاس زبان، مکالمه با افراد مسلط به زبان، تماشای فیلم و سریال، گوش دادن به پادکست و موسیقی و قرار گرفتن در معرض زبان طبیعی می‌تواند فاصله میان «حل کردن تمرین» و «استفاده واقعی از زبان» را کاهش دهد.

برای مثال، زبان‌آموز کره‌ای می‌تواند اصول اولیه را با یک اپلیکیشن یاد بگیرد و سپس با تماشای سریال‌های کره‌ای، مهارت شنیداری و درک ریتم طبیعی گفت‌وگو را تقویت کند.

در نهایت، همان‌طور که این پژوهش‌ها نشان می‌دهند، اپلیکیشن‌های آموزش زبان را بهتر است نه جایگزین کامل آموزش، بلکه ابزاری برای ایجاد پایه، تداوم تمرین و افزایش مواجهه روزانه با زبان بدانیم.