موسیقی تولید شده توسط هوش مصنوعی، جنجال حقوقی به پا میکند
به گزارش ایتنا، بخشی از این پیچیدگی از آنجا ناشی میشود که برخلاف بسیاری از آثار خلاقانه دیگر، یک قطعه موسیقی معمولاً تحت یک حق واحد یا در مالکیت یک نهاد مشخص قرار ندارد؛ بلکه حقوق ضبط و حقوق نشر بهصورت جداگانه و اغلب توسط طرفهای متعدد -از برندهای ضبط گرفته تا ناشران و خود ترانهسرایان- نگهداری میشود.
با این حال، این ابهام حقوقی مانع کند شدن روند پذیرش این فناوری و عقد قراردادهای تجاری نشده است.
رشد شتابان آهنگهای تولیدشده با هوش مصنوعی
بر اساس دادههای ارائهشده در گزارش آکسیوس، تعداد آهنگهای کاملاً تولیدشده با هوش مصنوعی که هر روز در پلتفرم استریم دیزر(Deezer) بارگذاری میشود، از حدود ۱۰ هزار قطعه در ژانویه ۲۰۲۵ به بیش از ۹۰ هزار قطعه در ژوئن ۲۰۲۶ رسیده است.
سهم این آهنگها از کل بارگذاریهای روزانه نیز در همین بازه از حدود ۱۰ درصد به بیش از ۵۰ درصد جهش کرده است.
این روند صعودی پیشتر نیز از سوی خود دیزر تأیید شده بود. این پلتفرم فرانسوی اعلام کرده بود که حدود ۱۸ درصد از آهنگهای بارگذاریشده در آن بهطور کامل با هوش مصنوعی تولید میشوند و روزانه بیش از ۲۰ هزار قطعه از این دست در پلتفرم ثبت میشود.
مسئول نوآوری این شرکت با اشاره به این روند تأکید کرده بود که هیچ نشانهای از کاهش سرعت این جریان دیده نمیشود.
از دعوای حقوقی تا قرارداد؛ مسیر تازه لیبلهای بزرگ
در ماههای اخیر، برندهای بزرگ موسیقی بهجای ادامه نبرد حقوقی، به سمت انعقاد قرارداد با استارتاپهای هوش مصنوعی موسیقی حرکت کردهاند.
گروه موسیقی وارنر(Warner Music Group) دعوای کپیرایت خود علیه استارتاپ هوش مصنوعی یودیو(Udio) را با توافق حل و فصل کرد و اعلام کرد که این دو شرکت بهطور مشترک پلتفرم تازهای برای خلق موسیقی راهاندازی خواهند کرد؛ سرویسی مبتنی بر مدلهای هوش مصنوعی آموزشدیده روی آثار دارای مجوز که جریان درآمدی تازهای برای هنرمندان و ترانهسرایان ایجاد میکند.
مسیر مشابهی پیش از آن با استارتاپ سونو(Suno) طی شده بود. رابرت کینکل، مدیرعامل وارنر، توافق این شرکت با سونو که به راهاندازی مدلهای موسیقی هوش مصنوعی مشترک انجامید را آغازگر جریان درآمدی تازه و رو به رشد برای هنرمندان و ترانهسرایان توصیف کرده است.
به گفته او، این نخستینبار است که هنرمندان وارنر میتوانند علاوه بر مصرف موسیقی، از خلق آن نیز کسب درآمد کنند.
نگرانی هنرمندان همچنان پابرجاست
با وجود این قراردادها، نگرانی بخشی از جامعه هنری درباره پیامدهای هوش مصنوعی برای خلاقیت انسانی ادامه دارد. پیشتر دهها موسیقیدان از جمله بیلی آیلیش، نیکی میناژ و استیوی واندر در نامهای سرگشاده هشدار داده بودند که موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی که با استفاده از آثار آنها آموزش دیده، میتواند خلاقیت را تضعیف کرده و هنرمندان انسانی را به حاشیه براند.
از سوی دیگر، پلتفرمهای استریم نیز برای مقابله با سوءاستفادههای احتمالی دست به کار شدهاند؛ دیزر اعلام کرده بود آلبومهای حاوی آهنگهای هوش مصنوعی را با برچسب هشدار مشخص میکند و در صورت شناسایی سوءاستفاده از این آهنگها برای دستکاری آمار پخش، پرداخت حق امتیاز آنها را قطع خواهد کرد.
به نظر میرسد صنعت موسیقی که پیشتر تجربه گذار دشوار به عصر استریم را از سر گذرانده، اکنون میکوشد با مدلسازی حقوقی و تجاری تازه، تهدید هوش مصنوعی را به فرصتی برای ایجاد یک منبع درآمدی جدید تبدیل کند؛ هرچند ابهامات حقوقی درباره مالکیت و سهم دقیق هر طرف از این درآمدها همچنان حلنشده باقی مانده است.
