افسانه فوتبالدوستان عربستانی به پایان رسید

عربستان سعودی بهطور جدی در حال بازنگری در برنامه ساخت یکی از جاهطلبانهترین ورزشگاههای خود به منظور میزبانی در جام جهانی ۲۰۳۴ است؛ خبری که امروز توسط رویترز و با استناد به دو منبع مطلع منتشر گردید. طبق این گزارش، پروژه ورزشگاه نئوم به دلیل تأخیرهای متعدد و بازنگری در ابعاد طرح توسعهای که برای میزبانی پیشبینی شده بود، عملاً در وضعیتی از توقف قرار دارد.
این ورزشگاه قرار بود بهعنوان بخشی از پروژه «لاین» طراحی شود؛ یک شهر مبتنی بر آینده دارای معماری شیشهای و فلزی که در طرح اولیهاش به طول حدود ۱۶۰ کیلومتر توسعه یافته بود و جزو پروژه بزرگ نئوم محسوب میشد. این ورزشگاه آویزان در دل این سازه، نمادی از تصویری متفاوتی بود که عربستان برای نمایش در جام جهانی ۲۰۳۴ در نظر داشت، اما در حال حاضر سرنوشت این طرح در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از موسسه تحقیقاتی «مید پروجکتس»، که رویترز به آن اشاره کرده است، هزینه پیشبینیشده برای ایجاد ورزشگاه نئوم حدود ۲.۵ میلیارد دلار تخمین زده شده و ظرفیت آن نیز نزدیک به ۴۶ هزار تماشاگر در نظر گرفته شده بود.
با این وجود، در دادههای این موسسه، اجرای این پروژه به وضعیت «متوقفشده» درآمده و تاریخ مشخصی برای اتمام آن اعلام نشده است. گزارش رویترز از توقف در برنامهریزی ساخت این ورزشگاه خبر میدهد، هرچند هنوز جزئیات رسمی در خصوص تصمیم نهایی برای حذف کامل آن از برنامه میزبانی جام جهانی منتشر نشده است.
این پروژه فراتر از یک ورزشگاه دارای اهمیت بود. نئوم بهعنوان یکی از ارکان اصلی برنامه توسعهای عربستان با عنوان «چشمانداز ۲۰۳۰» معنا مییابد؛ طرحی که با هدف تنوع دادن به اقتصاد این کشور و کاهش اتکای آن به درآمدهای نفتی تعریف شده است. میزبانی از جام جهانی نیز بهعنوان یکی از قسمتهای کلیدی برنامه عربستان برای جذب سرمایهگذاری در ورزش و ارتقاء تصویر این کشور در سطح جهانی تلقی میشود.
جام جهانی ۲۰۳۴؛ پروژهای بالغ بر ۲۲.۷ میلیارد دلار
عربستان در صدد برنامهریزی برای میزبانی از جام جهانی ۲۰۳۴ میباشد که شامل ساخت یا نوسازی ۱۵ ورزشگاه در پنج شهر مختلف و آمادهسازی دهها مرکز تمرینی در کنار این مجموعههاست. به گفته مید پروجکتس که در گزارش رویترز اشاره شده، ارزش کل پروژههای مرتبط با ورزشگاهها و زیرساختهای مربوطه حدود ۲۲.۷ میلیارد دلار برآورد شده است.
جام جهانی ۲۰۳۴ نخستین دورهای خواهد بود که با حضور ۴۸ تیم، تحت میزبانی یک کشور برگزار میشود. بنابراین، آمادهسازی ورزشگاهها و زیرساختهای لازم، یکی از ارکان اصلی برنامهریزی عربستان برای این رقابتهاست.
اما پراکندگی جغرافیایی پروژهها و تأخیر در بعضی از طرحهای کلان، چالشهای قابل توجهی را پیش روی این برنامه قرار داده است. منابع آگاه به رویترز گفتهاند که کاهش مقیاس یا تأخیر در پروژههایی مانند «لاین» و «المربع جدید» در ریاض میتواند بر برنامه ساخت برخی ورزشگاههای مرتبط با آنها تأثیر منفی بگذارد.
با اینکه ابهاماتی حول ورزشگاه نئوم وجود دارد، گزارش رویترز تأکید میکند که کار بر روی سایر ورزشگاههای در نظر گرفتهشده برای جام جهانی کماکان ادامه دارد. ورزشگاه آرامکو در شهر الخبر در شرق عربستان طبق برنامهریزی تا پایان سال جاری میلادی به اتمام خواهد رسید و پیشبینی شده است که نخستین مسابقه خود را در ژانویه میزبان باشد؛ بلیتهای این رویداد نیز به فروش رفته است.
این تغییرات در حالی در حال وقوع است که صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان، که مالک پروژه نئوم است، مشغول بازنگری در اولویتهای سرمایهگذاری خود میباشد. رویترز پیشتر اشاره کرده بود که این صندوق تمرکز خود را از پروژههای بزرگ و پرهزینه به سوی سرمایهگذاریهای با بازده مالی سریعتر تغییر داده است؛ رویکردی که مقامات سعودی نیز به آن اشاره کردهاند.
بنابراین، توقف ساختمان ورزشگاه نئوم را نمیتوان بهعنوان نشانهای از کنار گذاشتن میزبانی جام جهانی یا توقف کل برنامههای زیرساختی عربستان تلقی کرد. اما تعلیق یا کنار رفتن یکی از بلندپروازانهترین طرحهای معرفیشده برای این رویداد، سؤالات جدی در مورد سرنوشت پروژههای کلان و زمانبندی آمادهسازی زیرساختهای جام جهانی ۲۰۳۴ به وجود آورده است.
251251



