نقش اجتماعی و مالی لیونل مسی بر منطقه‌ای که می‌توانست ناشناخته بماند؛ شروعی ساده با نتیجه‌ای بی‌نظیر!
شبنم روحی؛ پسری که با سرعت از محله‌اش رفت اما هنوز هم دنیای یک شهر به واسطهٔ او می‌چرخد. در ادامه، روایت مسی، محله‌اش و زندگی مردمی را می‌خوانید که تحت تأثیر شهرت این فوتبالیست، روزهایشان دگرگون شده است.
در پیاده‌روی مقابل خانه دوران کودکی لیونل مسی، مردی از پرو بر زانو درآمد و از دختر محبوبش خواستگاری کرد. این دو به‌منظور دیدن خانهٔ یک فوتبالیست به روساریو آمده بودند، اما اکنون این خانه بخشی کلیدی از خاطرات زندگی‌شان را رقم زده است. همسایگان آنان شاهد این لحظهٔ زیبا بودند؛ مردمی که این خانه قبل از آنکه به مقصدی برای طرفداران فوتبال تبدیل شود، تنها به عنوان منزل خانواده‌ای در محله باقی مانده بود.
فرناندا، یکی از ساکنان محله لاباخادا، این واقعه را به تصویر کشیده است. به گفتهٔ او، شهرت مسی زندگی روزمره محله را دچار تغییرات عمده‌ای کرده است. قدم گذاشتن به خیابان و ایستادن در پیاده‌رو دیگر یک روال عادی نیست و سکونت‌نشینان محله با گردشگران از نقاط مختلف دنیا و حوادث غیرمنتظره مواجه می‌شوند.
این صحنه کوچک خود، بیانگر جایگاه اجتماعی مسی است. او برای میلیون‌ها نفر بازیکنی است که فقط از صفحه تلویزیون می‌شناسند؛ اما برای ساکنان این محله، نامش با کوچه‌ها، خانه‌ها، مدارس و خاطراتشان آمیخته است. شهرت جهانی‌اش زندگی ساکنان محله را تغییر داده و دیگر آن مکان به معنای محله‌ای عادی نیست.
گزارش رادیویی ان‌پی‌آر از روساریو، خانه کودکی مسی را بنایی ساده و دو طبقه توصیف می‌کند. طرفداران در مقابل آن تجمع می‌کنند، عکس می‌گیرند و روی حصار فلزی آن پرچم و متن‌هایی قرار می‌دهند. بخشی از این نوشته‌ها ابراز تشکر از مسی است.
دلیل جذابیت این خانه تنها به معماری آن مربوط نمی‌شود. آنچه بازدیدکنندگان را به اینجا می‌کشاند، مشاهده فاصله میان یک شروع عادی و فقیرانه و پایانی غیرقابل‌باور است. تماشای خانه کودکی مسی، بزرگی او را به‌وضوح برای طرفداران نشان می‌دهد: کسی که در ورزشگاه‌های بزرگ جهان دیده شده، روزگاری از همین در خارج شده و در همین خیابان بازی کرده است.
از دیدگاه اجتماعی، این بازدید به‌نوعی “جست‌وجوی نزدیکی” تلقی می‌شود. هر هواداری نمی‌تواند زندگی یک ستارهٔ این‌چنینی را لمس کند، اما می‌تواند در مقابل خانهٔ قدیمی‌اش بایستد. او می‌تواند قسمتی از جغرافیای زندگی‌اش را بشناسد و ارتباطی را که تا آن زمان فقط از طریق تلویزیون و تصویر برقرار کرده بود، به تجربه‌ای شخصی تبدیل کند.
برای همسایگان، این خانه حائز اهمیت خاصی است. آنان در مکانی زندگی می‌کنند که دیگران برای دیدنش به سفر می‌آیند.
در جلوی مدرسه دوران کودکی مسی، یک دیواره نگاری وجود دارد که در زمان برگزاری کوپا آمه ریکا 2021 نقاشی شده است. در این تصویر، کفش‌های فوتبال به گردن مسی آویزان است و نمای درخشان کودکی‌اش به تصویر کشیده شده است. جمله‌ای روی دیوار بر این معنا تأکید دارد: از کهکشانی دیگر، از محلهٔ من. نکتهٔ قابل‌توجه این است که این اثر به‌عنوان جاذبهٔ گردشگری توسط سازمان گردشگری روساریو معرفی شده است. این بیان هم ویژگی‌های اسطوره‌ای وی را نمایان می‌سازد و هم بر ریشه‌دار بودنش از میان همین مردم تأکید می‌کند. همه مسی را فراتر از معیارهای متداول در دنیای فوتبال می‌دانند اما در عین حال اشاره می‌کنند که او از همین جا برخاسته است. این افتخار فردی حس ارزشمندی جمعی را ایجاد کرده است. نام محله‌ای که احتمالاً مردم جهان هیچ‌گاه نمی‌شناختند، اکنون در روایت زندگی یکی از مشهورترین ورزشکاران تاریخ به‌طور مداوم زنده می‌شود و این مسئله باعث شده تا مردم روساریو خود را بخشی از تاریخ این موفقیت بدانند. مسی حالا نماد بارز روساریو برای بیان هویت شده است. بر دیوار نگاره‌ها نوشته‌اند: ما هم در داستانی که دنیا می‌شناسد، حاضر هستیم.
در سپتامبر 2026، شهرداری روساریو از پروژه‌ای با عنوان میراث شماره 10 رونمایی کرد. این طرح با همکاری 32 هنرمند و ایجاد آثار بر روی بیش از 30 دیوار، در پی تبدیل بخشی از لا باخادا به موزه‌ای در فضای باز است. همسایه‌ها، خانواده و دوستان دوران کودکی مسی نیز در این پروژه مشارکت دارند. در بررسی جزییات این پروژه، به محل اثر هنرمندی به نام فرانکو اسپینوسا می‌رسیم؛ او دیوار خانهٔ مادربزرگ مسی را برای نقاشی کرده که با خانهٔ مسی فاصلهٔ کمی دارد.
اینجا داستان مسی در هم تنیده با داستان دیگران است. دیوار تنها سطحی برای به تصویر کشیدن چهرهٔ مشهور نیست؛ بلکه بخشی از خانه یک خانواده است. نقاشی انجام‌شده روی آن می‌تواند هم یادبودی برای مسی باشد و هم تأکیدی بر وجود افرادی که در همان محیط زندگی کرده‌اند.
اهمیت مشارکت مردم نیز در همین نکته نهفته است. زمانیکه ساکنان در و روایت داستان نقش ایفا می‌کنند، محلهٔ گذشته خود را با زبان خود بیان می‌کند. چیزی شبیه به یک موزه در فضای باز که می‌تواند یادآوری‌کنندهٔ خاطراتی باشد که در آمار مسابقات یا زندگینامه‌های رسمی گنجانده نمی‌شوند: رابطه‌های همسایگی، زمین بازی، مدرسه و زندگی خانوادگی.
ان‌پی‌آر گزارش می‌دهد: مسئولان شهری تلاش دارند در کنار مقابله با مشکلات مرتبط با گروه‌های تبهکار، تصویر روساریو را به‌عنوان مقصدی جذاب برای گردشگران بازسازی کنند. مسی یکی از ارکان اصلی این تلاش است.
از دیدگاهی اجتماعی، مسئله این است که یک شهر تا چه اندازه باید در تمام ابعادش شناخته شود. وقتی نام یک شهر به‌طور مداوم در اخبار مرتبط با خشونت ذکر می‌شود، زندگی عادی ساکنان، فعالیت‌های فرهنگی و روابط اجتماعی آن چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد. تصویر مسی می‌تواند دریچه‌ای باشد برای بازدیدکنندگان تا از طریق آن با سایر ابعاد روساریو آشنا شوند و دیگر به آن نگاه منفی نداشته باشند.
با این حال، همه می‌دانند که شهرت یک قهرمان به تنهایی نمی‌تواند امنیت، رفاه یا اعتماد عمومی را به همراه داشته باشد. تأثیر پایدار این شهرت به کیفیت زندگی و فرصت‌هایی بستگی دارد که برای ساکنان فراهم می‌شود. در حالی که دیوارنگاره‌ها شاید توجه‌ها را به خود جلب کنند، برای واقعی‌ساختن تغییرات در زندگی، اقدامات دیگری ضروری است.
روساریو اکنون مسیر گردشگری مربوط به مسی را تنظیم کرده است؛ مسیری شامل محلهٔ کودکی، مدرسهٔ لاس‌هراس، باشگاه گراندولی، مکان‌های مرتبط با نیولس اولدبویز و دیوارنگاره‌ها. این مسیر، فضایی از زندگی او را به تجربه‌ای قابل بازدید تبدیل کرده است.
اکنون به وضعیت اقتصادی می‌پردازیم؛ چه کسانی از این توجه به‌خصوص بهره‌مند می‌شوند؟
ورود گردشگران ممکن است برای راهنمایان، فروشگاه‌ها، اقامتگاه‌ها و کسب‌وکارهای محلی فرصت‌های جدیدی فراهم آورد. البته بدون داشتن آمار دقیق از درآمد و اشتغال، نمی‌توان به‌طور یقین گفت که این فرصت‌ها چه اندازه هستند. باید سنجید که آیا ساکنان محله در فعالیت‌های گردشگری مشارکت دارند و آیا باشگاه‌های پایه از این توجه بهره‌وری می‌کنند و آیا بخشی از منابع به بهبود فضای عمومی تخصیص می‌یابد یا خیر. موفقیت تنها نمی‌تواند از طریق تعدادی از عکس‌هایی که بازدیدکنندگان می‌گیرند ارزیابی شود. اگر شهرت مسی بتواند به پیدایش مشاغل، حفظ فضاهای محلی و فراهم‌سازی امکانات بهتر برای کودکان کمک کند، ارتباط میان قهرمان و زادگاهش مفهوم عملی‌تری پیدا خواهد کرد.
سایت رسمی گردشگری روساریو، «ال کامپیتو» را محلی معرفی می‌کند که مسی در آن اولین ارتباطش را با توپ ایجاد کرد و امروزه به باشگاهی محلی تبدیل شده است. مدرسه و مراکز فوتبال دوران طفولیت او نیز در مسیر گردشگری جای می‌گیرند. برای کودکی که در این محیط بزرگ شده، مسی الگویی نزدیک محسوب می‌شود. فاصلهٔ میان «اینجا» و صحنهٔ جهانی، در داستان او به‌وضوح احساس می‌شود. این نزدیکی می‌تواند برای رویاپردازی آسان‌تر باشد؛ کودک می‌بیند که نقطهٔ شروع یک مسیر بزرگ ممکن است در محل خودش باشد. در عین حال، مسئولیت بزرگسالان این است که امید را به انتظار غیرواقعی بدل نکنند. هر کودک مستعد به این معنا نیست که تبدیل به مسی شود. ارزش باشگاه محلی تنها به تولید ستارهٔ جهانی محدود نمی‌شود؛ بلکه محلی برای دوستی، یادگیری همکاری، تجربه شکست و ایجاد حس تعلق نیز هست.
میراث اجتماعی یک قهرمان زمانی ماندگارتر می‌شود که به فرصتی برای تعداد بیشتری از کودکان تبدیل گردد: دستیابی به مربی، دسترسی به امکانات و فراهم کردن یک محیط امن برای رشد.
در لا باخادا، تصویر مسی بر روی دیوارها به وضوح مشاهده می‌شود اما داستان واقعی در زندگی کسانی جریانی دارد که زیر این تصاویر دوندگی می‌کنند. همسایه‌ای که شاهد قرارداد ازدواج دو گردشگر می‌شود، هنرمندی که دیوار خانه مادربزرگش را نقاشی می‌کند و کودکی که به زمین فوتبال می‌رود، هرکدام بخشی از این روایت به شمار می‌روند. مسی از این محله به دنیای بزرگ رسید. در حال حاضر، دنیای بزرگ به دنبال شناخت او به محله بازگشته است. ارزش این بازگشت را باید در زندگی مردم سنجید؛ در این که دیده‌شدن زادگاه یک قهرمان، چه فرصت‌هایی برای افرادی که هنوز در آنجا زندگی می‌کنند فراهم می‌کند.
251251
