قهرمان مسابقات جهانی معرفی گردید

هر یک از ما حدس‌ها و نظریاتی را در ذهن داریم. این پیش‌بینی‌ها ممکن است بر اساس احساس درونی شخص، تحلیل‌های عمیق و مشاهدات دقیق از بازی‌ها، یا حتی نظرات غیررسمی باشد که در جمعی غیررسمی مطرح شده است.

طبق گزارش ورزش سه، حال چه می‌شود اگر تمام دانش‌های موجود خود درباره تابستان پیش‌رو را کنار بگذارید و صرفاً به تاریخ اتکا نمایید؟ با بررسی تیم‌های قهرمان جام جهانی و استخراج الگوهای مشترک، می‌توان آنها را به تیم‌های شرکت‌کننده در سال ۲۰۲۶ تعمیم داد تا مشخص شود کدام تیم شباهت بیشتری دارد؟

نشریه آتلتیک در گزارشی جامع این تحلیل را ارائه داده است. این رسانه در بررسی ۲۲ تیم قهرمان جام جهانی به طرح پرسش‌های کلیدی پرداخته است: سرمربی چه کسی بود؟ میانگین سنی تیم چقدر است؟ چگونه به مرحله نهایی صعود کردند؟ چه نوع بازیکنانی در ترکیبشان بودند؟ و چند نفر از آنها در لیگ داخلی به ایفای نقش پرداختند؟

نتایج بدست آمده نشان می‌دهد که برخی عوامل برای پیروزی در جام جهانی ضروری‌اند، در حالی که برخی دیگر اهمیت کمتری دارند. سابقه کدگذاری در تاریخ ممکن است باعث برطرف شدن برخی بخش‌ها شود، اما محل تولد بازیکنان همچنان موضوعی قابل توجه است. شما باید توانایی بالایی داشته باشید، اما نه به حدی که انتظارات را به شدت بالا ببرید. در عین حال، سرمربی نقش حیاتی دارد، اما نمی‌توان آن را نیز به‌عنوان تنها عامل تعیین کننده در نظر گرفت.

این تحلیل به‌طور کامل علمی نمی‌تواند باشد. تاریخ به اندازه‌ای که باید به ما یاری می‌رساند، مفید است. از سوی دیگر، قهرمانى در مسابقات حذفی همواره دستخوش ناپایداری‌هاست، اما به هیچ وجه نمی‌توان‌ آن را نادیده گرفت.

* چه مواردی واقعاً اهمیت ندارند؟

به طور ابتدایی، باید چند عاملی را کنار بگذاریم که بر اساس تاریخ عناوین جام جهانی تأثیر چندانی ندارند. نخستین آن‌ها میزبان‌بودن است. این فاکتور در نسل‌های اخیر دیگر «مزیت قطعی» به‌شمار نمی‌آید. در واقع، میزبان‌ها تنها ۵ عنوان از ۱۱ جام جهانی اولیه را تصاحب کردند، در حالی که در ۱۱ دوره بعدی، تنها یک بار این موفقیت به وقوع پیوست: فرانسه در سال ۱۹۹۸.

این واقعیت تاحدودی به این موضوع برمی‌گردد که غالباً میزبانان اخیر از کشورهای غیر از قدرت‌های فوتبال سنتی بوده‌اند (همچون قطر، روسیه، آفریقای جنوبی، کره جنوبی و ژاپن). علاوه بر این، جهانی‌شدن فوتبال موجب شده تا تیم‌های بزرگ کمتر دچار غافل‌گیری شوند.

فرانسه در سال ۱۹۹۸ آخرین میزبان قهرمان جام جهانی بوده و به همین دلیل یکی از باورهای قدیمی که مطرح است، زیر سؤال می‌رود: این‌که تیم‌های اروپایی می‌توانند خارج از قاره خود قهرمان شوند. این فرضیه تا سال ۲۰۱۰ صحیح بود اما اسپانیا در آفریقای جنوبی این فرض را شکست.

* آیا وجود ستاره بزرگ الزامی است؟

در ترکیب تیم‌های قهرمان، وجود یک ستاره بزرگ لازم نیست. البته تعریف واژه «ستاره» ممکن است متغیر باشد، اما می‌توان آن را با چند معیار ارزیابی کرد.

به عنوان مثال، برنده توپ طلا هرگز در همان سال قهرمان جام جهانی نشده است؛ این موضوع به این دلیل است که معمولاً این جایزه بعد از موفقیت‌های تیمی به بازیکنان اعطا می‌شود.

از سال ۱۹۹۵ که این جایزه به بازیکنان غیراروپایی داده شد، تنها چند نفر موفق شده‌اند قبل از کسب عنوان قهرمانی در جام جهانی این مدال را دریافت کنند: ریوالدو، رونالدو و لیونل مسی. همچنین پیش از آن نیز می‌توان فرانتس بکن‌باوئر و گرد مولر را در این لیست گنجاند.

* آیا گران‌ترین بازیکن جهان ضروری است؟

معیار دیگر، هزینه انتقال بازیکنان است. در تاریخ جام جهانی تنها دو بار تیم قهرمان دارای گران‌ترین بازیکن جهان بوده است: پائولو روسی با ایتالیا در ۱۹۸۲ و دیگو مارادونا با آرژانتین در ۱۹۸۶.

با توجه به اینکه نیمار به طور قابل‌توجهی گران‌ترین بازیکن تاریخ است، احتمال تکرار این وقایع به نظر بسیار کم می‌رسد… مگر این‌که برزیل در این تابستان قهرمان شود.

به طور کلی، نیازی نیست که تیم شما شامل بازیکنانی باشد که در فصل گذشته جوایز باشگاهی را کسب کرده‌اند. در واقع، آخرین تیم قهرمان جام جهانی که بیش از یک بازیکن قهرمان قاره‌ای داشت، برزیل در سال ۱۹۹۴ بود که چهار بازیکن از قهرمان کوپا لیبرتادورس، سائوپائولو، را در ترکیب خود داشت.

در سال‌های اخیر، آرژانتین در ۲۰۲۲، اسپانیا در ۲۰۱۰، ایتالیا در ۲۰۰۶ و آلمان غربی در ۱۹۹۰ هر کدام فاقد بازیکن قهرمان در رقابت‌های قاره‌ای بودند. وجود تعدادی بازیکن قهرمان در لیگ داخلی ممکن است مفید باشد، اما قطعا ضروری نیست؛ برای مثال، آرژانتین در دوره قبلی و برزیل در ۲۰۰۲ تنها دو بازیکن قهرمان لیگ داخلی داشتند.

* عملکرد در تورنمنت قبلی مهم نیست

بد عمل کردن در تورنمنت قبلی لزوماً اهمیت ندارد. اسپانیا در سال ۲۰۰۶ در دور اول حذفی حذف شد، چهار سال پیش از قهرمانی‌اش. این موضوع برای ایتالیا در ۲۰۰۲ و برزیل در ۱۹۹۰ نیز صدق می‌کند. حتی برزیل در سال ۱۹۶۶ در مرحله گروهی حذف شد، اما چهار سال بعد در ۱۹۷۰ توانست به یکی از افسانه‌ای‌ترین قهرمانی‌های تاریخ دست یابد. همچنین، فرانسه در ۱۹۹۴ اصلاً موفق به حضور در جام جهانی نشد. فرناندو تورس همراه با اسپانیا در ۲۰۰۶ در دور یک‌هشتم نهایی از مسابقات کنار رفت، اما چهار سال بعد قهرمان جهان شدند.

* مسیر صعود همیشه تعیین‌کننده نیست

نحوه صعود به مراحل حذفی تا حدی مهم است، اما هیچ تیمی تاکنون توانسته با عبور از پلی‌آف به قهرمانی دست یابد. در عوض، تیم‌های زیادی با مقدماتی نه چندان خوب موفق به قهرمانی شده‌اند.

به عنوان مثال، برزیل در سال ۲۰۰۲ در رده سوم مقدماتی قرار گرفت، در حالی که در آن سال سه سرمربی عوض کرده بود و در کوپا آمریکا ۲۰۰۱ نیز توسط هندوراس حذف شد. ایتالیا در سال‌های ۱۹۸۲ و ۲۰۰۶ نیز در شرایط آشفته‌ای جام جهانی را آغاز کردند؛ از جمله رسوایی‌های شرط‌بندی که فوتبال ملی‌شان را به بحران کشاند.

شاید نتیجه‌گیری این باشد: آمادگی بیش از حد هم اهمیت خاصی ندارد.

حال ببینیم چند تیم را از حوزه قهرمانی کنار بگذاریم. اولین مورد مدافع عنوان قهرمانی است: از سال ۱۹۶۲ تاکنون هیچ تیمی موفق به تکرار قهرمانی خود نشده است. دلایل متعددی برای این امر وجود دارد؛ تیم‌های قهرمان معمولاً به اوج خود رسیده‌اند و تکرار آن فرم در چهار سال آینده تقریباً غیرممکن است. بنابراین آرژانتین باید از این لیست خارج شود.

به‌علاوه، تیمی که در رده اول رنکینگ فیفا قرار دارد نیز به طور معمول قهرمان نمی‌شود. از زمان شروع رنکینگ در سال ۱۹۹۲، هیچ تیمی که با رتبه ۱ وارد جام جهان شده قهرمان نشده است، حتی اسپانیا در سال ۲۰۱۰ نیز با رتبه ۲ حاضر شد. پس بنابراین فرانسه نیز به همین ترتیب کنار می‌رود. بدین ترتیب هر دو فینالیست سال ۲۰۲۲ از گردونه خارج می‌شوند.

البته تیمی که از لحاظ عملکرد ضعیف باشد نیز نمی‌تواند قهرمان شود. در تاریخ، تیم‌های شگفتی‌ساز در مسابقاتی مانند یورو یا جام ملت‌ها (همچون دانمارک در ۱۹۹۲، یونان در ۲۰۰۴، زامبیا در ۲۰۱۲ یا قطر در ۲۰۱۹) وجود داشته‌اند، اما چنین مواردی در جام جهانی سابقه نداشته است.

ضعیف‌ترین تیم قهرمان تاریخ، فرانسه در سال ۱۹۹۸ بوده که در رتبه ۱۸ رنکینگ جای داشته است. بنابراین می‌توان گفت قهرمانان معمولاً در رده‌های ۲ تا ۱۸ قرار دارند.

حذف آرژانتین (رتبه ۳) به این معنی است که فهرست باقی‌مانده شامل تیم‌های زیر خواهد بود: اسپانیا، انگلیس، پرتغال، برزیل، مراکش، هلند، بلژیک، آلمان، کرواسی، کلمبیا، سنگال، مکزیک، آمریکا، اروگوئه و ژاپن.

حالا بیایید مکزیک و آمریکا را از این جمع خارج کنیم، چرا که حضور میزبان معمولاً برندگان را تضمین نمی‌کند. اکنون به ۱۳ تیم رسیده‌ایم. حالا سنگال، مراکش و ژاپن نیز کنار گذاشته می‌شوند، چون هیچ‌یک از تیم‌ها در تاریخ جام جهانی موفق به قهرمانی خارج از کشورهای اروپایی و آمریکای جنوبی نشده‌اند.

حال به سراغ تحلیل نقش مربیان برویم. در این زمینه نکته‌ای مهم وجود دارد: تنها یک مربی در تاریخ موفق شده دو بار قهرمان جام جهانی شود و آن ویتروریو پوتسو با ایتالیا در سال‌های ۱۹۳۴ و ۱۹۳۸ بوده است. بنابراین بعید است دیدیه دشان یا لیونل اسکالونی که اکنون در فکر قهرمانی دوباره هستند، موفق شوند، البته ما پیشتر فرانسه و آرژانتین را از زنجیره قهرمانان حذف کرده‌ایم.

نکته تاریخی مهمی که باید در نظر داشت این است که هیچ تیمی با مدیرفنی خارجی قهرمان جام جهانی نشده است. تنها دو مربی خارجی به فینال راه یافته‌اند: جورج رینور (سوئد ۱۹۵۸) و ارنست هاپل (هلند ۱۹۷۸). این موضوع برای برزیل، انگلیس، پرتغال، بلژیک، کلمبیا و اروگوئه خبر خوشایندی نیست.

با این حال، الگویی خاص در مورد مربیان وجود ندارد؛ از مربیان افسانه‌ای چند قهرمانی گرفته تا جوان‌ترها یا حتی افرادی که صرفا به‌خاطر داشتن شخصیت رهبری توانسته‌اند به موفقیت برسند.

تنها نکته قابل‌توجه شاید این باشد که ویسنته دل‌بوسکه به‌عنوان مسن‌ترین مربی قهرمان جام جهانی شناخته می‌شود (۵۹ سال). این نکته می‌تواند برای مربیان مسن‌تر مانند رونالد کومان (۶۳) و لوئیس دلا فوئنته (۶۴) نگران‌کننده باشد، اما اکنون بهتر است از قضاوت‌های قطعی بپرهیزیم.

در نهایت این عوامل به کدام تیم‌های نهایی می‌انجامد؟

در نهایت این فاکتورها تنها چهار نام را باقی می‌گذارند: اسپانیا، هلند، آلمان و کرواسی. این منطقی به نظر می‌رسد، چرا که هر چهار تیم در چهار دوره اخیر جام جهانی حداقل یکبار به فینال راه پیدا کرده‌اند.

هم‌اکنون بیایید دقیق‌تر به ترکیب این تیم‌ها نگاه کنیم. آیا واقعاً به یک گلزن بزرگ نیاز دارید؟

تاریخ به ما می‌آموزد که داشتن یک گلزن مطمئن به طور معمول امری ضروری است؛ با این وجود، استثناهایی مانند فرانسه ۱۹۹۸ وجود دارد. تقریباً در سایر تیم‌های قهرمان، حداقل یک مهاجم وجود داشته که در فصل پیش از جام جهانی ۲۰ گل یا بیشتر به ثمر رسانده، یا آمار گلزنی قابل توجهی پیدا کرده است؛ از مسی در ۲۰۲۲ و رونالدو در ۲۰۰۲ گرفته تا گرد مولر در ۱۹۷۴.

اما شاید به دلیل تغییرات دنیای فوتبال در سال ۲۰۲۶، هیچ‌یک از چهار تیم باقی‌مانده یک «گلزن کلاسیک و قابل اعتماد» را نداشته باشند. ممفیس دپای به‌عنوان بهترین گلزن تاریخ هلند شناخته می‌شود، اما در کورینتیانس نتوانسته عملکرد درخوری ارائه دهد. بهترین گلزن اسپانیا در این جمع میکل اویارسابال است که در لیگ با ۱۵ گل برای رئال سوسیداد به میدان رفته است؛ آمار نوید بخشی، اما نه در سطح اسطوره‌های مولر، رونالدو یا مسی.

بازیکنان داخلی چقدر اهمیت دارند؟

تاریخ نشان می‌دهد که وجود تعدادی بازیکن فعال در لیگ داخلی کشور می‌تواند به‌عنوان یک مزیت به حساب آید. از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۲، تنها سه بازیکن غیر بومی قهرمان جام جهانی شدند و حتی پس از آن هم این روند به‌طور نسبی ادامه یافت:

ایتالیا ۲۰۰۶: هر ۲۳ بازیکن در لیگ سری آ بازی می‌کردند
اسپانیا ۲۰۱۰: ۲۰ نفر از ۲۳ بازیکن در لالیگا بودند
آلمان ۲۰۱۴: ۱۶ بازیکن از ۲۳ نفر در لیگ داخلی بودند

برعکس، آرژانتین ۲۰۲۲ استثنا بود؛ تنها یک بازیکن (دروازه‌بان ذخیره فرانکو آرمانی) در لیگ داخلی فعالیت داشت.

در میان چهار تیم باقی‌مانده:

اسپانیا: ۱۷ از ۲۶ بازیکن داخل کشور
آلمان: ۱۹ از ۲۶
هلند: فقط ۲ از ۲۶
کرواسی: فقط ۲ از ۲۶

* اهمیت کاپیتان

تاریخ به ما می‌گوید که تیم‌های قهرمان عموماً دارای یک کاپیتان بزرگ و تأثیرگذار هستند؛ از نوع کافو، فیلیپ لام یا فابیو کاناوارو. اکثر کاپیتان‌های تیم‌های قهرمان در تاریخ بیش از ۱۰۰ بازی ملی داشته‌اند.

در میان این چهار تیم:

ژاشوا کیمیش (۱۰۹ بازی ملی)
ویرجیل فن‌دایک (نزدیک ۱۰۰ بازی و احتمالاً فراتر از آن)
لوکا مودریچ (بیش از ۲۰۰ بازی ملی)

در این مقایسه‌ میان بازیکنان، ممکن است اسپانیا به‌دلیل کاپیتانش رودری با ۶۱ بازی ملی کنار گذاشته شود. اما اکنون شاید بهتر باشد که سخت‌گیر نباشیم و به تجربه کلی بازیکنان نیز توجه داشته باشیم.

* تجربه کلی تیم

اندازه‌گیری تجربه با تعداد بازی‌های ملی چالش‌برانگیز است، زیرا فوتبال ملی امروزه نسبت به گذشته بسیار بیشتر برگزار می‌شود. به عنوان مثال:
فرانسه ۱۹۹۸ میانگین ۲۳ بازی ملی برای هر بازیکن داشت
آرژانتین ۲۰۲۲ میانگین ۳۸.۵ بازی ملی برای هر بازیکن

* سن تیم‌ها

در خصوص سن تیم، همیشه بحث جوانی یا تجربه مطرح است. در دو دوره قبلی قهرمانان:

آرژانتین ۲۰۲۲: میانگین سنی ۲۸.۶ سال
فرانسه ۲۰۱۸: میانگین سنی ۲۵.۹ سال

اما به طور کلی، سن ایده‌آل حدود ۲۷ سال است؛ چرا که پنج تا از ۹ قهرمان اخیر در همین بازه قرار داشته‌اند.

میانگین سنی چهار تیم:

اسپانیا: ۲۶.۲ (جوان‌تر)
هلند: کمی بالاتر از ۲۷
کرواسی: نزدیک به ۲۸
آلمان: ۲۷.۵ (دقیقاً در نقطه ایده‌آل)

نتیجه‌گیری تاریخی

با جمع‌بندی تمامی این نکات تاریخی (از تجربه و سن تا ساختار تیم و محل فعالیت بازیکنان) به نظر می‌رسد تیمی که بیشترین شباهت را با الگوهای قهرمانان تاریخ دارد، آلمان است.

همان‌طور که گفته می‌شود: فوتبال بازی‌ای است که بر اساس تجزیه و تحلیل نزدیک به یک قرن از تیم‌ها و الگوها، غالباً آلمانی‌ها به پیروزی می‌رسند!

257 251